چرا شایعات در جنگ گسترش می‌یابد

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی سرخه آنلاین، کارشناسان روان‌شناسی معتقدند در شرایط جنگ و بحران، ترکیب اضطراب، ابهام و نیاز انسان به کنترل شرایط، زمینه‌ساز گسترش سریع شایعات در جامعه می‌شود. در چنین موقعیت‌هایی ذهن افراد برای پر کردن خلأهای اطلاعاتی، بیشتر به سمت اخبار تأییدنشده و روایت‌های غیررسمی گرایش پیدا می‌کند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد جنگ و ناامنی از مهم‌ترین عوامل ایجاد اضطراب جمعی است. زمانی که افراد احساس خطر می‌کنند، مغز به‌طور طبیعی به دنبال اطلاعاتی برای توضیح وضعیت می‌گردد و در این میان، حتی داده‌های ناقص یا غیرموثق نیز ممکن است به سرعت پذیرفته شود.

متخصصان حوزه سلامت روان تاکید دارند نبود اطلاع‌رسانی شفاف، فوری و قابل اعتماد، یکی از اصلی‌ترین دلایل شکل‌گیری شایعه است. هرچه فاصله میان رویدادها و انتشار اطلاعات رسمی بیشتر باشد، احتمال رجوع مردم به منابع غیررسمی افزایش می‌یابد.

در سال‌های اخیر، شبکه‌های اجتماعی نیز نقش مهمی در سرعت انتشار شایعات داشته‌اند. یک پیام کوتاه، تصویر یا ویدئو می‌تواند در مدت کوتاهی به هزاران نفر برسد و همین موضوع تشخیص مرز میان واقعیت و شایعه را دشوارتر می‌کند.

روان‌شناسان معتقدند شایعات معمولاً ماهیتی ترسناک‌تر دارند، زیرا ذهن انسان به اخبار منفی و تهدیدآمیز حساس‌تر است. خبرهایی درباره حمله، کمبود، ناامنی یا خسارت، بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد و سریع‌تر بازنشر می‌شود.

کارشناسان توصیه می‌کنند در شرایط بحرانی، افراد منابع خبری خود را محدود به رسانه‌های معتبر کنند و پیش از بازنشر هر خبر، زمان کوتاهی برای بررسی منبع و صحت آن اختصاص دهند.

همچنین توجه به جزئیات خبر، لحن اغراق‌آمیز، تصاویر قدیمی یا بدون منبع و مقایسه خبر با چند رسانه معتبر، از راهکارهای مهم برای شناسایی اخبار جعلی و جلوگیری از گسترش شایعات است.

صاحب‌نظران تاکید دارند شایعه تنها یک مسئله رسانه‌ای نیست، بلکه بازتابی از وضعیت روانی جامعه در زمان بحران است و افزایش سواد رسانه‌ای و شفافیت خبری می‌تواند نقش مهمی در کاهش این پدیده داشته باشد.

منبع: خبرگزاری ایرنا