نهال‌کاری در سمنان باید هدفمند باشد

وی افزود: اجرای نهال‌کاری باید با ظرفیت اکولوژیک منطقه، منابع آب، جنس خاک و گونه‌های بومی هماهنگ باشد و هدف نیز نباید صرفاً ایجاد پوشش سبز مصنوعی باشد، بلکه باید احیای پوشش گیاهی متناسب با شرایط طبیعی منطقه دنبال شود.

این کارشناس منابع طبیعی بیان کرد: نهال‌کاری یک ابزار است و نه هدف نهایی؛ بنابراین پیش از اجرای طرح باید شرایط منطقه و امکان موفقیت آن بررسی شود.

وی درباره مهم‌ترین اشتباه در طرح‌های نهال‌کاری در مناطق خشک اظهار کرد: تمرکز بر تعداد نهال‌های کاشته‌شده به جای احتمال زنده‌مانی آن‌ها یکی از مهم‌ترین اشتباهات است.

این کارشناس منابع طبیعی افزود: اگر نهال‌ها از آبیاری و مراقبت کافی برخوردار نباشند یا گونه انتخاب‌شده با شرایط منطقه سازگار نباشد، بخش قابل‌توجهی از آن‌ها ممکن است از بین بروند؛ بنابراین در مناطق خشک، کاشت نهال پایان کار نیست و یک دوره چندساله مراقبت و حفاظت را آغاز می‌کند.

زمانی با تأکید بر اهمیت ماندگاری نهال‌ها گفت: هدف اصلی، ایجاد پوشش گیاهی پایدار است و نهال‌هایی که پس از یک یا دو سال از بین می‌روند، اثر بلندمدتی بر تثبیت خاک، کاهش فرسایش، تنوع زیستی و بهبود شرایط اکولوژیک نخواهند داشت.

وی افزود: میزان زنده‌مانی و استقرار نهال‌ها در سال‌های بعد باید یکی از شاخص‌های اصلی ارزیابی موفقیت طرح‌های نهال‌کاری باشد.

این کارشناس درباره معیارهای انتخاب گونه مناسب نیز گفت: گونه‌های مورد استفاده باید بومی یا متناسب با شرایط همان منطقه باشند و میزان نیاز آبی، مقاومت به خشکی و شوری، ارتفاع، دما، ویژگی‌های خاک، میزان بارندگی و هدف اجرای طرح در انتخاب گونه مورد توجه قرار گیرد.

زمانی تصریح کرد: نمی‌توان برای همه روستاهای استان سمنان یک نسخه واحد در نظر گرفت؛ زیرا شرایط طبیعی مناطق مختلف با یکدیگر متفاوت است.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا احیای طبیعی می‌تواند جایگزین نهال‌کاری شود، اظهار کرد: در برخی مناطق، احیای پوشش گیاهی طبیعی، مدیریت چرا و جلوگیری از تخریب می‌تواند نتیجه بهتری نسبت به کاشت نهال داشته باشد؛ به‌ویژه در مناطقی که امکان زادآوری طبیعی وجود دارد.

این کارشناس منابع طبیعی درباره راهکار تبدیل نهال‌کاری از یک برنامه نمادین به طرحی موفق گفت: مطالعه عرصه، مشخص کردن هدف، انتخاب گونه مناسب، تعیین منبع آب، انتخاب روش و زمان مناسب کاشت و حفاظت از نهال‌ها باید پیش از اجرا مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: پس از کاشت نیز کار تمام نمی‌شود و باید میزان زنده‌مانی، رشد نهال‌ها و اثر واقعی طرح در سال‌های بعد پایش و ارزیابی شود.

زمانی درباره اولویت‌بندی در شرایط محدودیت منابع مالی نیز گفت: در بسیاری از موارد، حفاظت و مراقبت از نهال‌هایی که در سال‌های گذشته کاشته شده‌اند، می‌تواند اثربخشی بیشتری از آغاز یک عملیات جدید داشته باشد.

وی افزود: ابتدا باید وضعیت نهال‌های موجود و امکان احیا و نجات آن‌ها بررسی شود و در مناطقی که ظرفیت اکولوژیک و منابع آب مناسب وجود دارد، نهال‌کاری جدید دنبال شود.

راهکار؛ مراقبت را هم‌پای کاشت ببینیم

برای افزایش اثربخشی نهال‌کاری در روستاهای استان، چند موضوع می‌تواند هم‌زمان دنبال شود؛ نخست، انتخاب گونه متناسب با شرایط هر منطقه و سپس پیش‌بینی منابع آب و برنامه مراقبت چندساله.

حفاظت از نهال‌ها در برابر چرای دام، پایش دوره‌ای و رسیدگی به نهال‌های آسیب‌دیده نیز می‌تواند بخشی از برنامه پس از کاشت باشد.

در مناطقی که ظرفیت زادآوری طبیعی وجود دارد، حمایت از این روند و مدیریت چرا نیز می‌تواند در کنار نهال‌کاری قرار گیرد؛ رویکردی که به گفته کارشناسان، در برخی عرصه‌ها می‌تواند با هزینه و مصرف آب کمتر به احیای پوشش گیاهی کمک کند.

در این میان، مشارکت مردم نیز می‌تواند از حضور در روز کاشت فراتر برود و به مراقبت و پایش نهال‌ها در سال‌های بعد گسترش پیدا کند؛ مسیری که هم مسئولیت اجتماعی را تقویت می‌کند و هم احتمال ماندگاری نتیجه طرح را افزایش می‌دهد.

در نهایت، موفقیت نهال‌کاری در سمنان را نباید فقط با تعداد نهال‌های کاشته‌شده سنجید؛ ماندگاری نهال‌ها، تقویت پوشش گیاهی و مشارکت مردم در حفاظت از آنچه کاشته شده، معیارهایی هستند که می‌توانند ارزش واقعی این پویش‌ها را نشان دهند.

انتهای خبر/