سرخه؛ مقصد مهاجران کاری، مبدأ مهاجرت بومیان امروز

این روزها یکی از مهم‌ترین پرسش‌هایی که درباره آینده سرخه مطرح می‌شود، به تغییر آرام اما محسوس بافت جمعیتی و اقتصادی شهر بازمی‌گردد. تغییری که شاید در نگاه نخست چندان به چشم نیاید، اما آثار آن را می‌توان در زندگی روزمره، بازار، محله‌ها و حتی هویت اجتماعی شهر مشاهده کرد.

سرخه در سال‌های اخیر به مقصدی برای اشتغال و سکونت بسیاری از نیروهای غیربومی تبدیل شده است. افرادی که برای کار به این شهرستان آمده‌اند و بخشی از آنان به مرور زمان سکونت دائمی در سرخه را انتخاب کرده‌اند. حضور این افراد در ذات خود نه تنها یک تهدید نیست، بلکه می‌تواند به رشد اقتصادی و افزایش جمعیت شهر نیز کمک کند. اما مسئله اصلی جای دیگری است.

در کنار ورود جمعیت غیربومی، شاهد خروج تدریجی بخشی از جمعیت بومی سرخه هستیم. بسیاری از خانواده‌های سرخه‌ای، به‌ویژه افرادی که از نظر اقتصادی و اجتماعی تأثیرگذار هستند، محل زندگی خود را به سمنان منتقل کرده‌اند. فاصله اندک میان دو شهر باعث شده این مهاجرت کمتر مورد توجه قرار گیرد، اما آثار آن به مرور زمان در حال نمایان شدن است.

امروز تعداد قابل توجهی از همشهریان سرخه‌ای همچنان در سرخه مشغول فعالیت اقتصادی هستند، اما زندگی، سکونت، خریدهای روزانه، سرمایه‌گذاری و بخش مهمی از هزینه‌های خانوادگی خود را در سمنان انجام می‌دهند. به عبارت دیگر، درآمد در سرخه تولید می‌شود اما بخش مهمی از گردش مالی آن در شهری دیگر به جریان می‌افتد.

همین مسئله سبب شده برخی کسبه و فعالان اقتصادی که همچنان در سرخه مانده‌اند، از نبود حمایت کافی و کم‌رونقی بازار گلایه داشته باشند. اما باید یک پرسش اساسی را مطرح کرد؛ چگونه می‌توان از کسب‌وکارهای بومی حمایت کرد، زمانی که بخشی از سرمایه، جمعیت و مصرف‌کنندگان بومی شهر در جای دیگری زندگی می‌کنند؟

حمایت از اقتصاد محلی تنها با ارائه تسهیلات یا برگزاری جلسات اداری محقق نمی‌شود. اقتصاد یک شهر زمانی پویا خواهد بود که سرمایه‌گذاران، صاحبان مشاغل، نیروهای متخصص و خانواده‌های بومی آن شهر، زندگی و آینده خود را نیز در همان شهر تعریف کنند.

نکته نگران‌کننده این است که اگر این روند ادامه پیدا کند، سرخه به تدریج بخشی از هویت بومی خود را از دست خواهد داد. شهرها تنها با ساختمان‌ها، خیابان‌ها و پروژه‌های عمرانی شناخته نمی‌شوند. آنچه به یک شهر هویت می‌بخشد، مردم بومی، فرهنگ محلی، روابط اجتماعی و سرمایه‌های انسانی آن هستند.

امروز بسیاری از شهروندان این دغدغه را دارند که جمعیت غیربومی در برخی مناطق شهر رو به افزایش است، در حالی که بخش قابل توجهی از خانواده‌های سرخه‌ای زندگی در سمنان را انتخاب کرده‌اند. این موضوع نه از منظر تقابل بومی و غیربومی، بلکه از منظر حفظ هویت و آینده شهر باید مورد توجه قرار گیرد.

مسئولان باید به این پرسش پاسخ دهند که چرا بسیاری از فرزندان سرخه، با وجود اشتغال و فعالیت اقتصادی در زادگاه خود، ترجیح می‌دهند در شهری دیگر زندگی کنند؟ چه کمبودهایی در حوزه خدمات، امکانات، سرمایه‌گذاری و کیفیت زندگی وجود دارد که موجب این انتخاب شده است؟

سرخه برای توسعه به حضور همه ظرفیت‌های انسانی خود نیاز دارد. حفظ جمعیت بومی، ایجاد انگیزه برای ماندن جوانان، حمایت واقعی از کسب‌وکارهای محلی و فراهم کردن شرایط مناسب برای زندگی خانواده‌ها باید به یک اولویت جدی تبدیل شود. در غیر این صورت، ممکن است در سال‌های آینده از سرخه بیش از هر چیز تنها نام آن باقی بماند؛ نامی که هویت و سرمایه‌های انسانی آن آرام‌آرام راهی شهرهای دیگر شده‌اند.